تبلیغات
برق & کامپیوتر - آیین‌نامه سیستم اتصال به زمین (ارتینگ) 3

آیین‌نامه سیستم اتصال به زمین (ارتینگ) 3

 

نوشته شده توسط:majid dadashvand

فصل هفتم ـ همبندی سیستم
ماده71ـ همبندی سیستم عبارت است از اتصال اجزای مختلف سیستم اتصال به‌زمین به یكدیگر به منظور هم پتانسیل كردن قسمتهای مختلف تأسیسات.
ماده72ـ به منظور هم پتانسیل كردن، باید قسمتهایی از هادیهای بیگانه به‌ترمینال اصلی اتصال به زمین (ارت) تأسیسات همبندی شوند كه عبارتند از:
لوله‌های فلزی گاز و نفت و آب و هوای فشرده، فاضلاب، لوله‌ها و مجراها و سایر سرویسها، سیستمهای حرارت مركزی تهویه هوا، قسمتهای فلزی در دسترس ساختمان و صاعقه‌گیر.
ماده73ـ سیمهای همبندی لوله‌های آب و گاز باید تا حد امكان نزدیك به نقطه ورود آنها به ساختمان باشد (بعد از كنتور در طرف مصرف كننده و قبل از انشعاب لوله‌ها).

تبصره:
در مورد كنتورهای نصب شده در داخل ساختمان، اتصال باید در فاصله حدوداً 600 میلیمتر از كنتور باشد.

ماده74ـ انشعاباتی از سیم اتصال به زمین باید برای تجهیزات كمكی مانند تابلوهای كنترل ورله، اجزای فلزی سازه‌ها و تأسیسات اطفای حریق در نظر گرفته شوند.
ماده75ـ اتصالات انشعابی باید از شینه اصلی اتصال به زمین برای هر یك از دستگاههای تأسیسات برده شوند.
ماده76ـ در صورتی كه چند دستگاه در كنار یكدیگر قرار داشته باشند، به جای انشعابات طولانی از شینه اصلی، از یك حلقه كمكی با انشعابات كوتاه استفاده شود.
ماده77ـ قسمتهای هادی بیگانه سیستم باید به كلیه بدنه‌های هادی كه بطور همزمان در تماس هستند، اتصال فلزی مستقیم داشته باشند.
تبصره:
اگر این اتصال از طریق تجهیزاتی كه به قسمتهای فولادی مشترك وصل است، امكان‌پذیر نباشد، باید بدنه‌های هادی و قسمتهای هادی بیگانه با استفاده از سیمهای همبندی به یكدیگر متصل شوند.
ماده78ـ در مواردی كه دو یا چند ایستگاه در نزدیكی یكدیگر قرار داشته و یك واحد به حساب آیند، سیستمهای زمین آنها باید با یكدیگر همبندی شوند، به طوری كه كل منطقه تحت تأثیر یك سیستم زمین قرار گیرد. اگر ایستگاهها دارای فصل مشتركی با یكدیگر باشند، دو جبهه مماس سیستمهای زمین آنها باید به یكدیگر وصل شوند تا كل منطقه با یك سیستم زمین پوشش داده شود. در صورتی كه فاصله بین دو ایستگاه آن قدر زیاد باشد كه نتوان آنها را دو ایستگاه مجاور هم به حساب آورد، هادی زمین رابط با سطح مقطع كافی باید پیش‌بینی شود تا اطمینان حاصل شود كه جریان اتصالی از طریق زره یا غلاف كابلها برقرار نخواهد شد (به دلیل جلوگیری از آسیب دیدن عایق كابل در اثر ایجاد حرارت جریان اتصالی، زیرا هادی تحمل گرمای زیاد را دارد)
ماده79ـ در كارخانه‌ها برای اتصال زمین پستها به یكدیگر نمی‌توان از زره یا غلاف كابلها استفاده نمود.
ماده80 ـ در كارخانه‌هایی كه دو پست یا بیشتر، سالن واحدی را كه دارای اسكلت فلزی است تغذیه می‌كنند، وجود سیم رابط الزامی است و استفاده از اسكلت فلزی كافی نیست زیرا مقاومت آهن از سیم مسی بالاتر است.
ماده81 ـ اگر دو پست مجزا هر كدام ساختمان مجزایی را كه دارای اسكلت فلزی است، تغذیه كنند، برای اتصال دو پست به یكدیگر باید از سیم رابط مسی با سطح مقطع كافی جهت اتصال نولهای دو پست به یكدیگر استفاده نمود و اتصال دو اسكلت فلزی به وسیله یك هادی با سطح مقطع كافی به صورت هوایی با زمینی كافی نیست.
ماده82 ـ اتصال زمین كارخانه‌های مجاوز (همسایه)ـ با پستهای مجزاـ به یكدیگر منطقی نیست و تنها در صورت توافق مالكین می‌توان زمینهای آنها را به یكدیگر متصل كرد.
ماده83 ـ برای جلوگیری از ایجاد جرقه (در اثر اختلاف پتانسیل)، صاعقه‌گیر، مخازن مواد شیمیایی قابل اشتعال و اتصال به زمین برق ـ در صورتی كه زمین آنها یكی باشد باید همبندی شوند.
تبصره:
در صورت جدا بودن منابع شیمیایی آتشزا می‌توان اتصال به زمین جداگانه‌ای را برای آنها در نظر گرفت.


فصل هشتم ـ انتخاب نصب هادی زمین
ماده84 ـ هادی زمین (سیم اتصال به زمین) قسمتی از سیستم زمین است كه الكترود زمین را به ترمینال اصلی زمین وصل می‌كند.
ماده85 ـ از آلومینیوم لخت یا آلومینیوم دارای پوشش مس نباید در تماس با زمین چه به عنوان الكترود و چه به عنوان هادی زمین استفاده كرد. در محیط‌های مرطوب نیز نباید از این مواد به عنوان هادی زمین استفاده نمود.
ماده86 ـ سیم هادی زمین (سیم اصلی اتصال به زمین) باید از نظر مكانیكی استحكام لازم را داشته باشد.
ماده87 ـ هادی اتصال به زمین باید در مقابل خوردگی شیمیایی و الكترو شیمیایی استحكام لازم را داشته باشد.
تبصره:
منظور از خوردگی شیمیایی اثر مواد شیمیایی خاك برروی فلز هادی اتصال زمین و منظور از خوردگی الكترو شیمیایی تشكیل پیل به وسیله فلزات ناهمگون در زمین است. (مانند مس و فولاد كه مس نسبت به فولاد قطب مثبت تشكیل داده، سبب خوردگی سریع خواهد شد.
ماده88 ـ برای اطمینان از استحكام سیم اتصال به زمین سطح مقطع آن طبق جدول3 انتخاب می‌شود.
ماده89 ـ سیم لخت اتصال زمین تا حد امكان نباید از داخل لوله‌های فلزی عبور كند. زیرا قبل از اتصال سیم ارت به شینه اتصال به زمین (ارت)، سیم اتصال زمین (ارت) نباید با زمین اتصال داشته باشد و در صورت استفاده از لوله‌های فلزی امكان اتصال وجود دارد.
تبصره: تنها در جاهایی كه امكان آسیب دیدن سیم حفاظتی وجود دارد، استفاده از لوله‌ فلزی پیشنهاد می‌شود.
ماده90 ـ هادی مسی لخت نباید در طول مسیر تا محل اتصال به هادی خنثی با هادی خنثی یا زمین، تماس الكتریكی داشته باشد. زیرا اگر مقاومت الكترود زمین زیادتر از حد مجاز شود، یا سیم اتصال زمین از الكترود ارت قطع گردد، به هنگام اتصال كوتاه ایجاد ولتاژ تماس خواهد كرد.
ماده91ـ چنانچه سطح مقطع هادیهای فاز كمتر از10 میلیمتر مربع باشد، هادی خنثی (نول) و حفاظتی (ارت) باید از یكدیگر مجزا باشند و در مورد سطح مقطع هادیهای فاز برای10 میلیمتر مربع و بیشتر می‌توان از یك هادی مشترك به عنوان هادی خنثی (نول) و حفاظتی استفاده كرد.
(جدول3: سطح مقطع سیمهای به كار رفته در سیستم اتصال به زمین (mm2))


.

ماده92ـ وجود شینه اتصال به زمین (ارت) در تابلوی اصلی الزامی است، به طوری كه سیم اتصال به زمین از الكترود به این شینه آمده و سپس از ترمینال اصلی به‌قسمتهای مختلف منتقل می‌شود.
ماده93ـ وجود شینه نول در تابلوی اصلی الزامی است.
ماده94ـ در سیستم TN-C-S كه در اكثر موارد مورد استفاده است، اتصال شینه نول به شینه ارت در تابلوی اصلی ـ و فقط در تابلوی اصلی ـ الزامی است.
ماده95ـ با توجه به اینكه شینه نول از طریق سیم اتصال زمین به بدنه تابلو وصل است برای تسهیل در عیب یابی آن را باید روی مقره عایق سوار كنند.
ماده96ـ سیمهای اتصال به زمین (ارت) را می‌توان از شینه اصلی اتصال به زمین (ارت) به صورت دسته‌ای به قسمتهای فلزی هر جزء از تجهیزات وصل كرد.
ماده97ـ در صورت دفن سیمهای ارت فولادی یا مسی لخت در زمین، اگر این سیمها به منظور كاهش مقدار مقاومت اتصال به زمین ایستگاه در نظر گرفته شده باشد (به عنوان الكترود محسوب شود)، باید حداقل در عمق 25 سانتیمتری زمین دفن كرد.
ماده98ـ از سیم آلومینیوم نمی‌توان به عنوان سیم ارت دفن شده در زمین استفاده كرد.
تبصره:
از سیم آلومینیومی تنها در صورتی می‌توان در زیر سطح زمین استفاده كرد كه در برابر تماس با خاك و رطوبت حفاظت شده یا دارای غلاف مناسب باشد.
ماده99ـ هنگام دفن سیمهای چند مفتولی باید دقت شود كه مفتولها از یكدیگر جدا نشده و شكل اصلی سیم حفظ شود.
ماده100ـ اگر سیمهای ارت مدفون در زمین در برابر خوردگی حفاظت شده باشد، اما دارای حفاظت مكانیكی نباشد، برای مس و فولاد گالوانیزه گرم، سطح مقطع باید بیش از 16 میلیمتر باشد.
ماده101ـ در صورتی كه سیم مدفون در زمین در برابر خوردگی حفاظت نشده باشد، سطح مقطع برای سیم مسی باید بیش از 25 میلیمتر مربع و برای سیم فولادی بیش از 50 میلیمتر مربع باشد.
ماده102ـ ضخامت سیم تسمه‌ای بی‌حفاظ دفن شده در زمین برای فولاد گالوانیزه نباید از3 میلیمتر كمتر باشد.
ماده103ـ ضخامت سیم تسمه‌ای بی حفاظ دفن شده در زمین برای مس نباید كمتر از2 میلیمتر باشد.
ماده104ـ هنگام اتصال سیم اصلی اتصال زمین (ارت) به الكترود، مواد به كار رفته در اتصالات باید با مواد بكار رفته در الكترود و سیم اتصال به زمین سازگار باشد تا میزان خورندگی گالوانیك به حداقل برسد.
ماده105ـ مواد بكار رفته در اتصالات باید از نظر استحكام مكانیكی مقاوم باشند و به گونه‌ای محكم اتصال را برقرار نمایند.
ماده106ـ اتصال الكترودهای صفحه مسی به سیم اتصال به زمین باید از نوع اتصال دهنده مسی، جوش یا پرچ باشد. محل این اتصال باید با پوشش ضخیمی از قیر یا مواد مناسب دیگر حفاظت شود.
ماده107ـ برای اتصال انشعابی سیمهای چند مفتولی به سیم اصلی اتصال زمین می‌توان از اتصالات نوع فشاری (كلمپ) استفاده نمود.
  در صورت استفاده از بستهای پیچی، پیچها باید گشتاوری حداقل برابر 20 نیوتن‌متر را تحمل كنند.
ماده109ـ در صورت استفاده از تسمه به عنوان سیم اتصال به زمین و اتصال آن به‌تجهیزات نباید تسمه را برای پیچی كه قطر آن از یك سوم پهنای تسمه بیشتر است، سوراخ كرد.
ماده110ـ اتصالات آلومینیوم به آلومینیوم می‌تواند با استفاده از روشهای جوش قوس تنگستن ـ گاز خنثی(TIG) خنثی، یا جوش قوس فلزـ گازخنثی  (MIG) ، جوشكاری با گاز اكسی استیلن یا لحیم سخت یا لحیم سردپرسی، اتصال پرسی و اتصال پیچی انجام شود.
ماده111ـ اتصال بین آلومینیوم و مس باید از نوع پیچی، جوش سرد و یا جوش مالشی باشد و در ارتفاع حداقل250 میلیمتری از سطح زمین قرار گرفته باشد.
ماده112ـ اتصالات بین مس و مس می‌تواند با یكی از روشهای لحیم كاری سخت فاقد روی با نقطه ذوب حداقل600 درجه سانتیگراد، پیچ كردن، لحیم كاری فشاری، جوشكاری حرارتی و جوشكاری پرس سرد انجام شود.
ماده113ـ هنگام اتصال سیم اتصال به زمین (ارت) به تجهیزات، اگر فلز رنگ شده باشد، باید هنگام وصل به قسمتهای فلزی گالوانیزه، قلع اندود كرد.
ماده114ـ در تأسیساتی كه اتصال سیم همبندی اتصال زمین به تجهیزات در معرض خوردگی قرار دارد، باید از طریق رنگ ماستیك قیری یا لفاف حفاظتی مناسب این اتصالات حفاظت شوند.
ماده115ـ اتصالات زمین به برقگیرها باید دارای سطح مقطع كافی بوده و تا حد امكان راست و مستقیم باشد و این اتصالات نباید از لوله‌های آهنی یا سایر اجزای آهنی یا فولادی ـ كه باعث افزایش امپدانس ضربه می‌شوند ـ بگذرد.
ماده116ـ اتصالات سیم اتصال به زمین به تجهیزات تا حد امكان باید به گونه‌ای باشد كه سطوح تماس در یك صفحه قائم قرار گیرند.
ماده117ـ در مواردی كه از غلاف فلزی و زره فلزی كابل استفاده شود، غلاف و زره باید با لحیم كاری به یكدیگر همبندی شده و اتصال اصلی هادی حفاظتی به كابل با لحیم كاری به زره انجام شود.

فصل نهم ـ اندازه‌گیری مقاومت الكتریكی الكترود زمین
ماده118ـ منظور از مقاومت الكترود، مقاومت حجم خاكی است كه الكترود راحاطه می‌كند و به اصطلاح حوزه مقاومت الكترود زمین گفته می‌شود.
ماده119ـ هنگام اندازه‌گیری مقاومت الكتریكی الكترودهای اتصال به زمین، در صورتی كه به هیچ عنوان امكان جداسازی الكترودها و اندازه‌گیری مقاومت الكتریكی مستقل آنها وجود نداشته باشد، با در نظر گرفتن كلیه اصول ایمنی و حصول اطمینان از پیوستگی، اندازه‌گیری مقاومت كل كافی است.
ماده120ـ هنگام اندازه‌گیری مقاومت الكتریكی الكترود اتصال به زمین، به هیچ عنوان باز كردن نول ورودی (نول اداره برق) مجاز نیست.
ماده121ـ در كارخانه‌هایی كه دارای چاههای اتصال به زمین متعدد هستند، با حصول اطمینان از پیوستگی همه آنها مقاومت كل اندازه‌گیری می‌شود.
ماده122ـ در كارخانه‌هایی كه قطع برق آنها به هیچ عنوان مجاز نیست، ابتدا باید مقاومت كل اندازه‌گیری شود و در صورتی كه این مقدار زیر یك اهم باشد، با اطمینان از همبندی كامل می‌توان چاهها را تك تك از مدار خارج كرد و مقاومت الكتریكی مستقل آنها را اندازه‌گیری نمود.
ماده123ـ در كارخانه‌هایی كه الكترودهای قابل قبول چاه و اسكلت فلزی توأماً مقاومتی زیر حد مجاز دارند، با در نظر گرفتن كلیه موارد ایمنی و پیوستگی موضوع حل می‌شود.
ماده124ـ در شرایط اضطراری و استثنایی با تبعیت از رابطه ذیل مقاومت بیش از 2اهم قابل قبول است.
«هرگاه برای مجری مقررات ثابت شود كه دریك منطقه، مقاومت اتصال اتفاقی بین یك هادی فاز و جرم كلی زمین (از راه تماس مستقیم‌ هادی فاز با زمین یا هادیهای بیگانه كه به هادی خنثی یا حفاظتی وصل نیستند) از 7 اهم بیشتر است، مجری مقررات می‌تواند به جای 2 اهم كل مقاومت مجاز نسبت به جرم كلی در آن منطقه مقدار جدیدی را كه از رابطه ذیل بدست می‌آید، مجاز اعلام كند:
(فرمول)


.
فصل دهم ـ اتصال به زمین تجهیزات تولید برق
ماده125ـ اتصال به زمین تجهیزات تولید برق برای محدود كردن پتانسیل هادیهای حامل جریان نسبت به جرم كلی زمین انجام می‌شود و این كار به منظور حفاظت در برابر خطر برق گرفتگی در اثر تماس غیرمستقیم ضروری است.
ماده126ـ حفاظت از مولدهای برق از طریق اتصال بدنه‌های هادی مولد و قسمتهای هادی بیگانه به ترمینال اصلی اتصال به زمین انجام می‌شود.
ماده127ـ ترمینال اصلی اتصال به زمین به یك الكترود اتصال به زمین مستقل متصل می‌شود و در موارد مقتضی به سایر امكانات اتصال به زمین مربوطه به تأسیسات وصل می‌گردد.
ماده128ـ در مواردی كه تأسیسات با بیش از یك منبع انرژی تغذیه شوند (مانند برق شهر و یك مولد) سیستم اتصال به زمین باید طوری طراحی شود كه هر یك از منابع بتوانند مستقل از منابع دیگری كار كنند و اتصال به زمین خود را حفظ كنند.
ماده129ـ بهتر است برای هر مولدی كه تأسیسات متصل به شبكه توزیع برق عمومی را تغذیه می‌كند، اتصال به زمین مستقل انتخاب شود.
ماده130ـ در ماشینهای مولد فشار ضعیف سنكرون یا آسنكرون كه با برق شبكه تحریك می‌شود، اگر در سیم‌پیچهای ماشین نقطه خنثی وجود داشته باشد، این نقطه نباید اتصال شود و بدنه‌های هادی و قسمتهای هادی بیگانه باید به ترمینال اصلی اتصال به زمین تأسیسات وصل شوند.
ماده131ـ در مورد مولدهایی كه می‌توانند مستقل از منبع برق شبكه كار كنند، اگر تنها یك مولد وجود داشته باشد، هر دو اتصال زمین حفاظتی و اتصال زمین سیستم از طریق وصل نقطه خنثای مولد به بدنه مولد و قسمتهای هادی بیگانه به یك ترمینال اصلی اتصال زمین با استفاده از یك الكترود اتصال زمین مستقل ایجاد شوند.
ماده132ـ در مورد مولدهایی كه به عنوان منبع ذخیره یا منبع اضطراری بكار می‌روند، اگر تنها یك مولد فشار ضعیف وجود داشته باشد، نقطه خنثای سیم پیچهای آن، بدنه مولد، كلیه قسمتهای هادی در دسترس و قسمتهای هادی بیگانه باید به ترمینال اصلی اتصال زمین وصل شوند و این ترمینال اتصال زمین باید به یك الكترود اتصال به‌ زمین مستقل وصل گردد.
ماده133ـ در صورتی كه چند مولد به طور موازی به یكدیگر متصل باشند، اتصال زمین حفاظتی بدنه‌های مولد و قسمتهای فلزی مربوط به آن، مشابه اتصال زمین مربوط به یك مولد خواهد بود. ولی اتصال زمین سیستم برای سیم پیچها، تحت تأثیر جریانهای دوار قرار خواهد داشت (به دلیل امكان وجود جریان در سیستمهای اتصال زمین).
ماده134ـ برای رفع مشكل جریان جاری شده در سیم اتصال به زمین سیم‌پیچهای چند مولد كه بطور موازی به یكدیگر وصل شده‌اند، روشهای ذیل را می‌توان بكار برد:
الف) وصل یك ترانسفورماتور اتصال زمین خنثی بین فازها و زمین
ب) وصل نقطه خنثای مولدها به یكدیگر و اتصال نقطه خنثای یك مولد به سیم ارت
ج) استفاده از یك رآكتور مناسب در محل وصل خنثای هر مولد كه باعث تضعیف جریانهای فركانس بالا شود، بدون آنكه امپدانس قابل توجهی را در فركانس اصلی از خود نشان دهد.
ماده135ـ در مولدهای سه فاز سیار فشارضعیف، سیم پیچهای مولدی را كه تازه از كارخانه تحویل داده شده‌اند، نمی‌توان به بدنه ماشین وصل كرد. در این حالت ترمینالهای سه فاز و اتصالات نقطه خنثی باید جداگانه به جعبه ترمینال مولد یا پریز خروجی وصل شوند. همچنین نقطه ستاره سیم پیچهای مولد باید به یك نقطه مرجع مشترك وصل شود.
تبصره:
نقطه مرجع مشترك از اتصال بدنه مولد كلیه قسمتهای فلزی در دسترس، زیربدنه یا شاسی وسیله نقلیه و كلیه سیمهای حفاظتی به یكدیگر ایجاد می‌شود و در صورت امكان باید به نقطه اتصال زمین هم وصل شوند.
ماده136ـ در مولدهای سیار سه فاز فشارضعیف بهتر است كه جعبه ترمینال یا پریز خروجی دارای پنج اتصال باشد: یك اتصال مجزا برای سیم اتصال زمین و چهار اتصال عادی برای سه فاز و نول.
ماده137ـ در مولدهای سیار سه فاز فشار ضعیف چنانچه فقط چهار اتصال وجود داشته باشد، از مولدها باید صرفاً برای تأمین بارهای سه فاز متعادل استفاده كرد و اتصال چهارم برای سیم اتصال زمین در نظر گرفته شود.
ماده138ـ در مولدهای سیار سه فاز فشار ضعیف با چهار اتصال، اتصال چهارم و سیم آن نباید به عنوان سیم مشترك ارت ـ نول  (PEN)مورد استفاده قرار گیرد، زیرا در صورت قطع این سیم احتمال بروز خطر وجود خواهد داشت.
ماده139ـ اتصال بین نقطه مرجع مشترك و اتصال زمین واقعی در محل مولد ضروری است و بین نقطه خنثی و اتصال زمین در محل مصرف از وسیله حفاظتی جریان پسماند نباید اتصال برقرار شود.
ماده140ـ كلیه كابلهای سه فاز بهتر است دارای چهار رشته باشند و به پرده فلزی قابل انعطاف یا زرهی از سیمهای فولادی مجهز باشند تا بتوانند به عنوان سیم اتصال به زمین مورد استفاده قرار گیرند.
ماده141ـ در مولدهای تك فاز نیز باید كابل مجهز به پرده فلزی قابل انعطاف یا زرهی از سیمهای فولادی باشد تا بتواند به عنوان یك هادی حفاظتی مجزا عمل كند.
ماده142ـ در مواردی كه به دلیل طولانی بودن كابل، مقاومت زره یا پرده فلزی آن افزایش یابد، دستیابی به یك امپدانس پایین برای حلقه اتصال به زمین را مشكل می‌سازد، باید از كابل پنج رشته‌ای برای سه فاز (و كابل سه رشته‌ای برای تك فاز) استفاده شود، به طوری كه سیم اضافی را بتوان به صورت موازی با پرده فلزی وصل نمود.
ماده143ـ در مورد كابلهای فاقد پرده فلزی یا غلاف سیمی، این كابلها باید از نوعی انتخاب شوند كه روكش آنها در برابر سایش مقاوم باشد و به سیم اتصال به زمین جداگانه مجهز باشد.
ماده144ـ در مواردی كه ممكن است كابلها و تجهیزات در معرض خطر آسیب‌دیدگی قرار گیرند، می‌توان نوعی حفاظت تكمیلی را به كمك وسیله حفاظتی جریان پسماند(RCD) پیش بینی كرد. این وسیله نه تنها باید هنگام وقوع اتصالی بین سیم فاز و اتصال زمین یا بدنه فلزی عمل كند، بلكه باید خطر برق گرفتگی ناشی از تماس افراد با سیمهای برقدار كابلهای آسیب دیده فاقد زره یا تجهیزاتی را كه كاملاً توسط محفظه فلزی پوشیده نشده‌اند، كاهش دهد.


فصل یازدهم ـ اتصال به زمین خطوط هوایی
ماده145ـ اتصال به زمین سازه‌های فولادی مشبك (دكلها)، تیرهای فلزی و تیرهای بتونی نگهدارنده خطوط هوایی از طریق تماس آنها با زمین باید انجام شود.
ماده146ـ در مناطقی كه مقاومت ویژه خاك آنها بالاست، اتصال به زمین هوایی كه به مقر تكیه گاه متصل است و در انتهای تغذیه به نول وصل می‌شود مناسب بوده و تا حدودی حفاظت در برابر رعد و برق را نیز تأمین می‌كند.
ماده147ـ دكلهای فولادی ابتدای خطوط انتقال نیرو به سیستم اتصال زمین اصلی ایستگاه وصل می‌شوند.
ماده148ـ در مواردی كه مقره‌ها به تیری از جنس غیررسانا یا بازوهای افقی غیررسانا كه به تیر وصل است، متصل شوند، حذف همبندی قسمتهای فلزی بالای تیر باعث تحمل ولتاژ ضربه‌ای بیشتری خواهد شد و در این حال احتمال خرابی ناشی از جرقه فاز به فاز كاهش می‌یابد.
ماده149ـ در مواردی كه تجهیزاتی مانند ترانفسفورماتورها، كلیدهایی با قطع و وصل مكانیكی یا سركابلها روی یك تیر پلاستیكی تقویت شده یا چوبی نصب شده باشند مقاومت در برابر ولتاژ ضربه وارد شده از طریق تیر كاهش می‌یابد و بنابراین قسمتهای فلزی روی تیر باید با یكدیگر همبندی شده و به زمین اتصال داده شوند.
ماده150ـ مقره‌های مهار باید روی مهار تیر نصب شوند.
ماده151ـ هیچ بخشی از مقره نباید در ارتفاعی كمتر از سه متری بالای زمین قرار گیرد و لازم است كه تا حد امكان بالاتر نصب شود، اما مقره باید طوری استقرار یابد كه قسمت زیرین آن هیچ تماسی با سیم مهار در بالا و سیم فاز و تجهیزات برقدار نداشته باشد، حتی اگر یكی از آنها پاره، شكسته و یا شل شده باشد.
ماده152ـ براكتهای فلزی متصل یا نزدیك به هر یك از سازه‌های فلزی ساختمان یا قسمتهای متصل به ساختمان كه نگهدارنده سیم فاز هستند، باید به زمین متصل شوند، مگر آنكه اولاً سیم عایقدار باشد و ثانیاً توسط یك مقره نگهداشته شود.
ماده153ـ سیم اتصال به زمین هوایی كه در بالای خطوط نیروی هوایی نصب می‌شود، علاوه بر اینكه مسیری برای برگشت اتصال زمین ایجاد می‌كند، در برابر صاعقه نیز تا حدودی حفاظت به وجود می‌آورد.


فصل داوزدهم ـ اتصال به زمین روشنایی و تجهیزات الكتریكی مستقر در خیابانها
ماده154ـ تجهیزات مستقر در خیابان عبارتند از: تیرهای ثابت چراغ برق، تابلوهای راهنمایی مجهز به روشنایی، كیوسكها و سایر وسایل مجهز به برق كه به گونه‌‌ای دایمی در خیابان نصب هستند.
ماده155ـ تجهیزات مستقر در خیابان را می‌توان از طریق سیستم  TN-Sتغذیه و حفاظت كرد كه در این صورت از كابل تغذیه با سیمهای فاز، نول و اتصال به زمین مجزا از یكدیگر استفاده می‌شود.
ماده156ـ قسمتهای هادی در دسترس تجهیزات خیابان باید به ترمینال اتصال به‌زمین تجهیزات و همچنین به ترمینال اتصال به زمین مدار تغذیه متصل شوند.
ماده157ـ برای تغذیه و حفاظت تجهیزات خیابان می‌توان از سیستم TN-C-نیز استفاده كرد. در این روش معمولاً از كابلی با سیم مشترك نول ـ اتصال زمین(PE) استفاده می‌شود.
ماده158ـ در روشTNCS برای تأسیسات جدید، بدنه‌های هادی در دسترس باید از طریق یك سیم مسی به ترمینال نول وصل شود و سطح مقطع این سیم حداقل باید10 میلیمتر مربع (سیم شماره10) یا برابر با سطح مقطع سیم نول مدار تغذیه باشد.
تبصره:
اجزای فلزی كوچك مجزا كه احتمال تماس آنها با قسمتهای هادی در دسترس یا قسمتهای هادی بیگانه یا با سیم اتصال به زمین كم است (مانند درهای فلزی كوچك و چارچوبهای در) نباید به ترتیب یاد شده به سیستم اتصال زمین وصل شوند.
ماده159ـ در صورتی كه مداری بیش از یك وسیله خیابان را تغذیه كند (مثلاً به‌صورت حلقه)، یك الكترود اتصال زمین باید در واحد آخر یا ماقبل آن نصب شود و مقاومت اتصال زمین در هر نقطه قبل از وصل هر سیم همبندی یا سیم اتصال زمین به‌ترمینال نول باید كمتر از 20 اهم باشد و چنانچه این مقاومت الكترود بیش از 20 اهم باشد، باید الكترودهای اتصال زمین دیگری در طول مدار با فاصله‌های مساوی از یكدیگر نصب شوند.
ماده160ـ در صورتی كه سیستم تغذیهTN-C  باشد، ولی شركت ناظر بر روشنایی عمومی، مایل به استفاده از كابلهایی با سیمهای مجزای اتصال به زمین نول باشد، و همچنین در مواردی كه شركت برق، ترمینال اتصال زمین را تهیه كرده ولی چاه اتصال زمین را برای استفاده در اختیار شركت روشنایی نگذارد، شركت ناظر بر روشنایی باید الكترود ارت حفاظتی خود را نصب كند و در این حالت سیستم اتصال به زمین باید از نوعTT باشد.
ماده161ـ الكترود ارت نول ترانسفورماتور تغذیه(TN-C) یك جزء مهم از حلقه اتصالی است، ولی مقاومت آن نسبت به الكترود اتصال به زمین تحت كنترل شركت روشنایی خیابان نیست و در چنین شرایطی برای اطمینان از قطع تجهیزاتی كه دچار اتصال شده‌اند، باید از وسایل حفاظتی جریان پسماند استفاده شود، استفاده از تیرهای چراغ برق فلزی یا اسكلت فلزی واحدهای كنترل و غیره به عنوان الكترودهای اتصال به زمین حفاظتی توصیه نمی‌شود.
ماده162ـ استفاده از تیرهای چراغ برق فلزی یا اسكلت فلزی واحدهای كنترل و غیره به عنوان الكترودهای اتصال زمین حفاظتی توصیه نمی‌شود.


فصل سیزدهم ـ اتصال به زمین داربستهای موقت و سازه‌های فلزی
ماده163ـ سازه‌هایی كه به كمك اتصال پیچی یا بستهای پیچی سوار می‌شوند، با توجه به تعداد اتصالات ، مسیرهای متعددی با مقاومت نسبتاً مطلوب ایجاد می‌كنند، اما نباید این سازه‌ موقت فلزی را به نحوی موثر متصل به زمین دانست.
ماده164ـ در صورتی كه سازه‌های موقت حامل مدارهای روشنایی یا مصارف كوچك باشد، توصیه می‌شود كه سازه با سیم حفاظتی همبندی شود.
ماده165ـ در سازه‌های موقت چنانچه ولتاژ كار مدار كمتر از 50 ولت(AC) باشد، نیازی به همبندی نیست.
ماده166ـ برای استفاده از ولتاژ كار بیشتر از 50 ولت(AC)، سازه فلزی به عنوان قسمتی از هادی بیگانه محسوب شده و باید با سیم حفاظتی همبندی شود.
ماده167ـ در صورتی كه سازه موقتی در كنار ساختمان بلندی نصب شده باشد، این سازه فلزی موقت باید در برابر صاعقه نیز حفاظت شود.
ماده168ـ برای حفاظت سازه موقت فلزی در برابر صاعقه، باید این سازه، هم در بالاترین نقطه نزدیك به ساختمان و هم در سطح زمین و یا در نزدیكی آن به یك یا چند سیم حفاظتی وصل شود.
ماده169ـ سازه‌های فلزی موقت ممكن است برای حفاظت كافی در برابر صاعقه به‌الكترودهای ارت جداگانه نیاز داشته باشند كه این امر به ساختار پی‌ها و پایه‌های موقت بستگی دارد.

فصل چهاردهم ـ اتصال به زمین كاروانهای مسافرتی و توقفگاه آنها
ماده170ـ با توجه به خطرات خاص استفاده از كاروانها، استفاده از سیستمهایPME  در منابع تغذیه كاروانها ممنوع است.
ماده171ـ سیستم اتصال به زمین ساختمانهای ثابت كه در محل توقفگاه كاروانها وجود دارد، طبق روش معمول است و بهتر است از سیستمTN-C-S  استفاده شود.
تبصره:
كاروانهای نصب ثابت كه برای جابه جا شدن پیش بینی نمی‌شوند، ساختمان ثابت به حساب می‌آیند.
شكل (9) روش تغذیه دستگاههای الكتریكی موجود در محل استقرار كاروان را نشان می‌دهد.

.

.

یادآوری: ممكن است حداكثر شش پریز خروجی با یكRCD  محافظت شوند.
ماده172ـ سیمهای اتصال به زمین مدار در كاروانها، یعنی سیمهایی كه ترمینال اتصال به زمین پریزهای خروجی كاروان را به ترمینال اصلی اتصال به زمین وصل می‌كنند (مانند سیم حفاظتی كابل زیر زمینی یا سیم حفاظتی دوبل در یك خط هوایی)، باید از استحكام و یكپارچگی الكتریكی بالایی برخوردار باشند.

فصل پانزدهم ـ اتصال به زمین بندرگاه كشتیهای كوچك و قایقها
ماده 173ـ در تأسیسات الكتریكی دریایی باید خطرات ناشی از رطوبت، مورد توجه قرار گیرد. همچنین در بندرگاههایی كه در معرض جزر و مد قرار دارند، محل قرارگیری سیمها و جنس مواد به كار رفته و طراحی تأسیسات الكتریكی باید به گونه‌ای باشد كه تأثیر زیان آوری روی آنها نداشته باشد.
ماده174ـ با توجه به خطرات خاصی كه برای كشتیها و قایها وجود دارد، استفاده از سیستمهایPME  در منابع تغذیه بندرگاهها ممنوع است.
ماده175ـ در بندرگاهها، منابع تغذیه سه نوع تأسیسات را تغذیه می‌كنند:
الف: تأسیساتی كه برای انجام كار پیش‌بینی شده‌اند مانند تأسیسات مستقر در پیاده‌روها كه ابزارهای دستی را نیز شامل می‌شود.
ب: تغذیه موقتی كشتیها و قایقها: مانند تغذیه رطوبت‌گیرهای كشتیها و قایقها.
ج: تغذیه كشتیها و قایقهایی كه دارای سیم كشی لازم برای استفاده از شبكه برق عمومی در بندرگاه هستند.
ماده176ـ هیچ یك از سیمهای اتصال به زمین در بندرگاه نباید از جنس آلومینیوم یا كابل غیرقابل انعطاف با عایق معدنی و روكش مس باشد.
ماده177ـ تا حدامكان از اتصالات به سیمهای محافظ باید اجتناب شود، اما در صورت نیاز این اتصالات باید در داخل پوشش حفاظتی مناسبی قرار گیرند.
ماده178ـ طراحی سیستم تغذیه باید طوری باشد كه هر یك از نقاط سوختگیری روی كشتیها بتواند به سیم اتصال به زمین سیستم توزیع الكتریكی وصول شود.
ماده179ـ اتصال به زمین نقاط سوختگیری كشتیها باید قبل از سوختگیری انجام شود و تا پایان مرحله سوختگیری و جداشدن لوله‌های تخلیه از كشتی ادامه داشته باشد.
ماده180ـ قسمتهای فلزی محل سوختگیری باید به مخزن سوخت كشتی و سیم حفاظتی مدار كلیه سیم كشی‌های حفاظتی در كشتی اتصال دایمی داشته باشد.
ماده181ـ كلیه قسمتهای فلزی روی سطوح شناور در داخل بندرگاه كه شامل تجهیزات الكتریكی بوده و یا ممكن است با تجهیزات الكتریكی در تماس باشند، باید با سیم حفاظتی سیستم همبندی شوند.
ماده182ـ این آئین نامه در پانزده فصل و 182 ماده و 7 تبصره در جلسه نهایی مورخ 21/3/85 شورایعالی حفاظت فنی تهیه و در تاریخ///85 به تصویب وزیركار و امور اجتماعی رسید.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Earth 1
Earthing 2
Earth Electrode 3
Total Earthing Resestance 4
Earthing Loop Resistance 5
(Solid) Short- Circuit Current 6
Earth Leakage Current 7
Earthing Conductor 8
Neutral Conductor 9
Protective Conductor 10
Pen Conductor 11
Main Earthing Terminal 12
Live Part 13
Earth Potential 14
Potential Gradient 15
Mobile Equipment 16
Simultaneously Accessible Ports 17
Residual Current Devise 18
Switchgear and Control Gear 19
Switch Board 20
Barrier 21
Battery 22
Cable Channel 23
Cable Tray 24
Cable Tunnel 25
Circuit 26
Distribution Circuit of an Installation 27
Circuit-Breaker 28
Design Current (of a Circuit) 29
Current Carrying Capacity 30
Over Current 31
Over Load Current 32
Conventional Operating Current 33
Direct Contact 34
Undirect Contact 35
Main Earthing Terminal 36
Electrical Equipment 37
Current Equipment 38
Fuse 39
Electrical Installation 40
Origin of an Electrical Installation Service Entrance 41
Insulation 42
Insulation (of a Cable) 43
Joint 44
Shield 45
Switch 46
Touch Voltage 47
Prospective Touch Voltage 48
Lighting Overvoltage 49
Wiring System 50